Koszty sądowe


Co do zasady wytoczenie sprawy sądowej wiąże się z koniecznością poniesienia stosownej opłaty sądowej oraz wydatków związanych z procesem (koszty sądowe). Oczywiście ww. koszty – ponoszone niejako zaliczkowo przez powoda – ostatecznie po wygraniu sprawy co do zasady obciążą przeciwnika procesowego, jednakże w pierwszej fazie zazwyczaj konieczność ich poniesienia (zwłaszcza opłaty sądowej) ciąży na inicjatorze postępowania sądowego.

 

W poniższej zakładce postaram się wybrać dla Państwa informacje o opłatach, które osoba wnosząca pismo do sadu jest obowiązana ponieść w najbardziej charakterystycznych sprawach, problematyka wydatków z konieczności (z uwagi na obszerność materiału) zostanie tu pominięta.

 

W kwestiach szczegółowych – zapraszamy do współpracy z moją Kancelarią.

 

Kwestie wysokości opłat sądowych reguluje u.k.s.

 

Opłacie podlegają wskazane w przepisach pisma procesowe w szczególności pozew, apelacja i zażalenie; skarga kasacyjna i skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia; sprzeciw od wyroku zaocznego; zarzuty od nakazu zapłaty; interwencja główna i uboczna; wnioski o wszczęcie postępowania nieprocesowego i inne wymienione w u.k.s. i innych przepisach prawa. Ponadto opłacie podlega wniosek o wydanie na podstawie akt: odpisu, wypisu, zaświadczenia, wyciągu, innego dokumentu oraz kopii, a nadto wniosek o wydanie odpisu księgi wieczystej (opłata kancelaryjna). Warto przy tym pamiętać, że nie pobiera się opłaty od wniosku o sporządzenie uzasadnienia oraz doręczenie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem, zgłoszonego w terminie tygodniowym od dnia ogłoszenia sentencji.

 

Przechodząc do kwestii samych opłat sądowych - opłaty należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie i dzielą się one na stałe, stosunkowe i podstawowe.

 

Opłaty stałe są to ustalone w przepisach opłaty, które zawsze występują w takiej samej wysokości, niezależnie od indywidualnych (wartościowych) różnic pomiędzy sprawami.

 

Opłatę stosunkową pobiera się natomiast w sprawach o prawa majątkowe; wynosi ona 5 % wartości przedmiotu sporu lub przedmiotu zaskarżenia, jednak nie mniej niż 30 złotych i nie więcej niż 100.000 złotych.

 

Opłatę podstawową pobiera się w sprawach, w których przepisy nie przewidują opłaty stałej, stosunkowej lub tymczasowej. Opłata podstawowa wynosi 30 złotych i stanowi minimalną opłatę, którą strona jest obowiązana uiścić od pisma podlegającego opłacie, chyba że ustawa stanowi inaczej.

 

Warto też wskazać, że w praktyce występują sytuacje, w których na pierwszy rzut oka nie można ustalić w danej sprawie wysokości opłaty sądowej – w takiej sytuacji istnieje możliwość ustalenia przez sąd tzw. opłaty tymczasowej.

 

W ramach pewnych kategorii spraw (wyróżnionych z uwagi jak się wydaje na swój mniej skomplikowany charakter wymagający krótszego procedowania przez sąd) potencjalne opłaty ulegają ponadto stosownemu obniżeniu – np. dotyczy to postępowań nakazowych.

 

Trzeba także pamiętać o obowiązkowym regulowaniu opłat w pełnych złotych – w razie „końcówki” opłaty opiewającej na grosze opłata wymaga zaokrąglenia w górę.

 

Poniżej zamieszczam przykłady opłat stałych w niektórych kategoriach spraw, które jak się wydaje najczęściej występują w praktyce:

 

Opłatę stałą w kwocie 600 złotych pobiera się m.in. od pozwu o:
1) rozwód;
2) separację;
3) ochronę dóbr osobistych;
4) ochronę niemajątkowych praw autorskich
5) ochronę innych praw niemajątkowych, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej;
6) ochronę niemajątkowych praw dochodzonych w postępowaniu grupowym.
Opłatę stałą w kwocie 200 złotych pobiera się od pozwu w sprawie o:
1) ustalenie istnienia lub nieistnienia małżeństwa;
2) unieważnienie małżeństwa;
3) rozwiązanie przysposobienia;
4) zaprzeczenie ojcostwa lub macierzyństwa;
5) unieważnienie uznania dziecka;
6) ustanowienie przez sąd rozdzielności majątkowej;
7) naruszenie posiadania;
8) uchylenie uchwały wspólnoty mieszkaniowej;
9) opróżnienie lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu;
10) ustalenie wstąpienia w stosunek najmu.

 

Opłatę stałą w kwocie 100 złotych pobiera się od wniosku o:
1) zezwolenie na zawarcie związku małżeńskiego;
2) zmianę wyroku orzekającego rozwód lub separację w części dotyczącej władzy rodzicielskiej;
3) separację na zgodne żądanie małżonków;
4) zniesienie separacji;

 

Opłatę stałą w kwocie 1.000 złotych pobiera się od wniosku o podział majątku wspólnego po ustaniu małżeńskiej wspólności majątkowej. Jeżeli jednak wniosek zawiera zgodny projekt podziału tego majątku, pobiera się opłatę stałą w kwocie 300 złotych.

 

Opłatę stałą w kwocie 200 złotych pobiera się od wniosku o:
1) ustanowienie drogi koniecznej;
2) rozgraniczenie nieruchomości;
3) stwierdzenie nabycia służebności gruntowej przez zasiedzenie.

 

Opłatę stałą w kwocie 2.000 złotych pobiera się od wniosku o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie.

 

Opłatę stałą w kwocie 1.000 złotych pobiera się od wniosku o zniesienie współwłasności. Jeżeli wniosek zawiera zgodny projekt zniesienia współwłasności, pobiera się opłatę stałą w kwocie 300 złotych.

 

Opłatę stałą w kwocie 50 złotych pobiera się od wniosku o:
1) stwierdzenie nabycia spadku;
2) zabezpieczenie spadku;
3) sporządzenie spisu inwentarza;
4) odebranie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku.

 

Opłatę stałą w kwocie 500 złotych pobiera się od wniosku o dział spadku, a jeżeli zawiera on zgodny projekt działu spadku, pobiera się opłatę stałą w kwocie 300 złotych. Opłatę stałą w kwocie 1.000 złotych pobiera się od wniosku o dział spadku połączony ze zniesieniem współwłasności, a jeżeli zawiera on zgodny projekt działu spadku i zniesienia współwłasności, pobiera się opłatę stałą w kwocie 600 złotych.

 

Jeżeli chodzi o wysokość opłat kancelaryjnych to ww. opłatę pobiera się od wniosku o wydanie na podstawie akt: poświadczonego odpisu, wypisu lub wyciągu, odpisu orzeczenia ze stwierdzeniem prawomocności, odpisu orzeczenia ze stwierdzeniem wykonalności czy zaświadczenia i wynosi ona 6 złotych za każdą rozpoczętą stronicę wydanego dokumentu. Opłatę od wniosku o wydanie kopii dokumentu, znajdującego się w aktach sprawy, pobiera się w kwocie 1 złotego za każdą rozpoczętą stronicę wydanego dokumentu.

 

Kończąc należy również zwrócić Państwa uwagę na specyfikę opłat w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. W sprawach z zakresu prawa pracy pobiera się opłatę podstawową w kwocie 30 złotych wyłącznie od apelacji, zażalenia, skargi kasacyjnej i skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Jednakże w sprawach, w których wartość przedmiotu sporu przewyższa kwotę 50.000 złotych, pobiera się od wszystkich podlegających opłacie pism procesowych opłatę stosunkową. W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych i w sprawach odwołań rozpoznawanych przez sąd pracy i ubezpieczeń społecznych pobiera się opłatę podstawową w kwocie 30 złotych wyłącznie od apelacji, zażalenia, skargi kasacyjnej i skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.